Belangrijkste onderwerpen in deze editie
(klik op de titels voor een directe verwijzing naar het onderwerp uit het magazine)
Ondanks de sterke fietstraditie kent Nederland nauwelijks een wetenschappelijke traditie in het onderzoek naar de veiligheid van fietsers. Mede daarom is Noaf opgericht. Dat is een nieuw samenwerkingsverband van organisaties die de verkeersveiligheid voor de fietser willen vergroten door wetenschappelijk onderzoek. SWOV, TU-Delft en TNO geven een indruk van wat er nu al speelt op dit terrein.
Het staat wel vast dat de aanleg van fietspaden en vooral van rotondes de fietsveiligheid aantoonbaar heeft verbeterd maar er is bijvoorbeeld nauwelijks iets bekend over het effect van handhaving en educatie op de verkeersveiligheid van de fietser, aldus de SWOV. Die pleit voor de ontwikkeling van zogenaamde Safety
Performance Indicators voor fietsveiligheid. Daarbij gaat het om eigenschappen van het verkeerssysteem die bepalend zijn voor de veiligheid ervan. Daarbij kun je denken aan de noodzakelijke breedte van het fietspad in relatie tot de verkeersintensiteit of aan ‘veilige snelheden’ bij conflicten tussen fietsen en motorvoertuigen. Daarmee zijn de ‘zwakke plekken’ in het systeem beter te bepalen. Letselbescherming van fietsers vraagt ook meer aandacht, aldus de SWOV. Zo moet worden uitgezocht hoe trottoirbanden, paaltjes en verkeersborden beter zijn af te schermen.
Gemeenten en provincies klagen steen en been dat het door het ontbreken van gedetailleerde ongevalencijfers wel erg lastig wordt prioriteiten te stellen in het verkeersveiligheidsbeleid, bijvoorbeeld als het gaat om het selecteren van doelgroepen en locaties om maatregelen en acties op te richten. Het ziet er echter niet naar uit dat daar snel verandering in komt. Toch hoef je ondertussen niet met de handen over elkaar te blijven zitten.
Wanneer je als gemeente gewoon uitgaat van de geregistreerde ongevallen, heb je voorlopig je handen vol. Zet bijvoorbeeld de locaties met meer dan drie letselongevallen in drie jaar met fietsers op een kaart en je krijgt al zicht op probleemlocaties, zegt Richard van de Werken van Hastig.
Erik Donkers van VIA gebruikt snelheidsgegevens van TomTom om een risicokaart te maken. Maar omdat gemeenten en provincies nog geen snelheidsbeleid hebben combineert VIA dat met de ernstige BRON-ongevallen en de gegevens van het Meldpunt Veilig Verkeer.
Maar er zijn meer methoden om onveilige situaties in beeld te brengen, zoals de verkeersveiligheidsaudit, de conflictobservatiemethode DOCTOR en het Wegbeeldonderzoek.
Tot voor een aantal jaren terug was een fietsbrug voor een verkeerskundige vaak niet meer dan een streep op de kaart. De kortste weg van A naar B, over het water of een autowegbarrière. Maar de aandacht voor de verschijningsvorm van de fietsbrug groeit. Voor de vormgeving, voor interessant materiaalgebruik, voor boeiende verlichting. En voor de functie van fietsbrug als landmark om bijvoorbeeld de toegang tot de stad
te markeren. Bovendien laat je zo zien de fietser echt serieus te nemen.
Aan de hand van een interview met brugontwerper Adriaan Kok van IPV-Delft worden de volgende bruggen in beeld gebracht:
- Hovenring in Eindhoven
- Weerdsprong in Venlo
- Houtwalbrug in Ede
- Fietsonderdoorgang Buitenrustbruggen in Haarlem
- Pyloonbrug in Emmen
- De Meander in Enschede
Met een fietspaaltje kan men autoverkeer weren, maar fietspaaltjes brengen risico's met zich mee. De vraag wanneer een fietspaaltje zinvol is, is op zich eenvoudig te beantwoorden: plaats alleen een paaltje als de noodzaak duidelijk aangetoond is. En voor bestaande situaties: verwijder het paaltje, tenzij de noodzaak aangetoond is. Maar in de praktijk ligt dat natuurlijk niet altijd zo eenvoudig. Om wegbeheerders te helpen bij het maken van de afweging wel of geen paaltje heeft het Fietsberaad een keuzeschema opgesteld. Verder laten de fabrikanten Velopa, Erdi en Pol zien wat ze voor innovatieve oplossingen te bieden hebben.
De vermogens van motoren en accu's van elektrische fietsen nemen alsmaar toe. En daarmee de potentiële snelheden. De zogeheten speedpedelecs zijn in aantocht. De vraag is waar de rem zit op deze markt. Speedpedelecs - elektrische fietsen die aanzienlijk harder kunnen dan de in Nederland toegestane modellen - zijn in het buitenland in opmars. Sommige fietsenhandelaren kunnen bijna niet wachten om ze hier op de markt tre brengen. Maar dan moet eerst de wet worden aangepast. Ook de autoindustrie begeeft zich steeds meer op de markt met flitsende modellen. Ondertussen doen de Nederlandse fietsfabrikanten hun best het comfort van de Hollandse elektrische fiets te verhogen door te investeren in betere aandrijftechieken.