De bezorgdheid over fatbikes groeit, vooral vanwege het toenemende aantal verkeersongevallen onder jongeren. Jongeren zijn kwetsbaarder in het verkeer door hun beperkte ervaring en vertonen vaker risicogedrag, zijn gevoeliger voor groepsdruk en hebben minder zelfcontrole dan volwassenen. De fatbike lijkt dit gedrag te versterken.
TeamAlert voerde in 2025 onderzoek uit om inzicht te krijgen in het gebruik van fatbikes door jongeren en de factoren die hun rijgedrag beïnvloeden. De belangenvereniging voerde 14 diepteinterviews uit met fatbikebezitters tussen de 14 en 21 jaar oud en verzamelde antwoorden op een vragenlijst onder 892 fatbikegebruikers met een gemiddelde leeftijd van 15 jaar.
 
Imago en groepsdruk
Uit de resultaten blijkt dat jongeren zich in het algemeen niet herkennen in het beeld uit de media over fatbikediefstal, onveiligheid en roekeloos rijgedrag op fatbikes. Veel van hen proberen dat beeld actief te corrigeren door zich extra netjes te gedragen in het verkeer. Jongeren die sneller rijden dan de toegestane 25 km/u herkennen zich vaker wel in het beeld uit de media.
70 procent van de deelnemers aan het onderzoek houdt zich aan de snelheidslimiet van 25 km/u, 27 procent rijdt op een fatbike die standaard harder gaat. De helft van hen heeft de fatbike zelf opgevoerd, bij de andere helft reed de fatbike bij aanschaf al harder.
Jongeren die meer vrienden hebben met een fatbike rijden er vaak harder mee. Omdat iedereen in hun vriendengroep zijn fatbike opvoert, lijkt dit voor hen normaal. Ze denken vaak dat bijna iedereen dit doet. Maar als ouders duidelijke grenzen stellen of als ze hun eigen veiligheid belangrijk vinden kiezen ze er bewust voor om hun fatbike niet op te voeren.
 
Ongevallen en maatregelen
Driekwart van de jongeren heeft in de 4 weken voorafgaand aan het invullen van de vragenlijst een of meerdere keren een bijna-ongeval meegemaakt. Bij iets minder dan de helft leidde dat tot een blijvende gedragsverandering.
Jongeren die sneller rijden op hun fatbike ervaren de pakkans bij politiecontroles als lager dan zij die zich aan de snelheid houden. Veel weten hoe ze hun opgevoerde fatbike tijdelijk kunnen terugzetten naar 25 km/u.
Gevraagd naar wat effectieve maatregelen zouden kunnen zijn om risicovol gedrag op fatbikes tegen te gaan noemen ze meer handhaving en hogere boetes, voorlichting op scholen om een bewustere keuze te kunnen maken, flitsers, een helmplicht en maatregelen voor fabrikanten die fatbikes maken die makkelijk op te voeren zijn. Campagnes ervaren ze als tijdelijk effectief.
 
Aanbevelingen
Op basis van de resultaten concludeert TeamAlert dat veilig fatbikegebruik vraagt om een integrale aanpak, waarbij handhaving, structurele campagnes, educatie, betrokken ouders en veilige productontwerpen elkaar versterken. Aanbevelingen zijn onder meer om de betrokkenheid van de ouders te vergroten en negatieve framing te vermijden en te kiezen voor een communicatiestrategie die het gewenste gedrag benadrukt in plaats van alleen te wijzen op de risico’s.
 
Rapport
Het volledige rapport Fatbikes en jongeren: imago en impact van TeamAlert is hier te downloaden.
TeamAlert is een belangenverenging die zich inzet om het aantal jongeren dat betrokken is bij een verkeersongeval te verminderen door jongeren uit te dagen om slimme keuzes in het verkeer te maken, zodat zij altijd veilig onderweg zijn.


Bron: TeamAlert