Fietsstimulering: beschikbaar stellen en subsidiëren van fietsen meest effectief

  • Soort:Nieuws Fietsberaad
  • Datum:20-08-2026
Interventies waarin fietsen beschikbaar gesteld worden of subsidies voor de aanschaf van een fiets worden geboden zijn het meest effectief in het stimuleren van fietsen, zo blijkt uit literatuuronderzoek van de Linnaeus Universiteit in Zweden. Gedragsinterventies als campagnes en trainingsprogramma’s hebben op zichzelf staand weinig effect maar kunnen wel het effect van succesvolle interventies versterken.

De literatuurstudie, waarvan de resultaten in juli 2026 verschenen in het wetenschappelijke tijdschrift Journal of Cycling and Micromobility Research, vergeleek de resultaten van 124 empirische studies die fietsinterventies evalueren. Hiervan kwamen de meeste uit Europa (48), gevolgd door Noord-Amerika (33), het Verenigd Koninkrijk (18) en Australië en Nieuw-Zeeland (12). De Zweedse onderzoekers maakten onderscheid tussen drie soorten interventies: aanpassingen van de gebouwde omgeving of de regelgeving daaromtrent, interventies die de individuele besluitvorming beïnvloeden en interventies die de toegang tot fietsen verbeteren of de financiële barrière verlagen. Daarnaast brachten ze de gedragsmechanismen in kaart die achter de bestudeerde interventies lagen.
 
Middelen om te kunnen fietsen
Uit de resultaten bleek dat vooral maatregelen als het (tijdelijk) beschikbaar stellen van fietsen of e-fietsen, subsidies op de aanschaf van fietsen en het aanbieden van deelfietssystemen effectief zijn om fietsen te stimuleren. Het achterliggende gedragsmechanisme dat hierbij de grootste invloed had was de beschikbaarheid van middelen om te kunnen fietsen.
Mechanismen als het inspelen op motivatie, gewoontegedrag en sociale invloed hebben op zichzelf staand nauwelijks effect maar kunnen het effect van succesvolle interventies wel versterken. Campagnes en trainingsprogramma’s verbeteren vaak de kennis, vertrouwen en vaardigheden van fietsers. Soms leiden ze op zichzelf tot een tijdelijke toename van fietsen maar ze hebben geen duurzaam effect.
Het verbeteren en herinrichten van infrastructuur leidt tot meer fietsen op specifieke routes, maar lijkt geen effect te hebben op populatieniveau. Er is eerder sprake van een verschuiving van fietsverkeer naar andere routes. In een enkel geval leidt de aanleg van veilige en snelle fietsverbindingen waar die er nog niet zijn of het verplaatsen van werklocaties van buiten naar binnen de stad wel structureel tot meer fietsen.
 
Creëren van randvoorwaarden
Volgens de auteurs van het artikel suggereren deze resultaten dat het stimuleren van fietsen op populatieniveau in mindere afhangt van de beïnvloeding van individuele besluitvorming alleen, en meer van het creëren van de randvoorwaarden die fietsen een levensvatbare en toegankelijke optie maken. De auteurs benadrukken het belang van het in lijn brengen van het interventie-ontwerp met de gedragsmechanismen die het meest lijken bij te dragen aan meer fietsen.
 
De volledige resultaten van het onderzoek zijn hier te vinden.
 

Relevantie

Terug naar 'Kennisbank'
Submenu openen

Fietsstimulering: beschikbaar stellen en subsidiëren van fietsen meest effectief

Scroll naar boven