Kenniscentrum voor fietsbeleid

Effecten op luchtkwaliteit en milieu

Door Europese regelgeving, vertaald in het Besluit Luchtkwaliteit, zijn in Nederland op vele plaatsen problemen ontstaan.  Aanleg van nieuwe infrastructuur die een verslechtering van de luchtkwaliteit met zich mee brengt, wordt erdoor belemmerd. Vaak ook voldoen bestaande drukke autoroutes in stedelijk gebied, aan de nieuwe luchtkwaliteitseisen en moeten er nieuwe oplossingen worden gezocht. Fietsverkeer is op verschillende manieren in deze discussie betrokken. In de eerste plaats heeft de fietser last van die luchtkwaliteit - en specifiek fijn en ultrafijn stof: Fietsers en verkeersuitstoot. In de tweede plaats kan een door de luchtkwaliteitsproblemen noodzakelijke herziening van de verkeerscirculatie de situatie op fietsroutes verslechteren of juist verbeteren  In de derde plaats kan het reden zijn tot een versterking van het fietsbeleid, teneinde mensen tot de overstap van auto naar fiets te bewegen (Besluit Luchtkwaliteit, een stimulans voor fietsbeleid?). Intensivering van fietsbeleid vanwege luchtkwaliteit is een oplossingsrichting die sterk wordt aanbevolen (Fiets en luchtkwaliteit), maar in de praktijk (nog) niet echt vaak wordt toegepast. Al zijn er wel enkele voorbeelden van, zoals Breukelen: Stimulering van fietsgebruik vanwege de luchtkwaliteit op de hoofdroute door het dorp (Breukelen doet aan Vlaamse promotie).

Rapport
Otto van Boggelen (Fietsberaad) en Jos Hengeveld (DHV Ruimte en mobiliteit) , Fietsberaad
2010 Met verkeersmodellen is voor een middelgrote stad (Alkmaar) onderzocht wat de effecten zijn op de bereikbaarheid, leefbaarheid en volksgezondheid als het fietsgebruik met 10 procent toe- of afneemt.
Artikel
Ron Hendriks , Fietsverkeer nr. 19
2008 De maatschappelijke kosten/baten van de fiets laten zich niet eenvoudig uitrekenen. Behalve een betere gezondheid, levert  substitutie van autoritten door fietsritten ook op andere punten winst op. Bijvoorbeeld omdat de fiets nauwelijks milieuproblemen kent. Er is geen onderzoek bekend dat alle aspecten dekt. Maar de optelsom van een aantal deelonderzoeken maakt wel duidelijk dat de maatschappelijk winst aanzienlijk is. De vraag is wel hoe die winst te verzilveren.
Artikel
Ir. Marien G. Bakker , Fietsverkeer
2005 Overzicht van inhoud en impact van het Besluit Luchtkwaliteit op verkeersbeleid. Waarbij duidelijk wordt dat er wellicht kansen liggen voor fietsbeleid.
Beleidsnota
Simon Miske - Gemeente Breukelen , Gemeente Breukelen
2005 Het luchtkwaliteitplan van Breukelen betrekt fietsverkeer ten zeerste in analyse en oplossingen.
Rapport
Jeroen de Hartog, Hanna Boogaard, Hans Nijland, Gerard Hoek , Institute for Risk Assessment Sciences (IRAS)
2010 Ondanks alle gevaren die je als fietser tegen kunt komen in het verkeer, is het toch een stuk gezonder om de auto te laten staan en met de fiets te gaan. Dat stelt het IRAS Institute for Risk Assessment Sciences) van de Universiteit Utrecht en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL).
Artikel
Moniek Zuurbier - GGD Gelderland-Midden , tijdschrift Lucht dec 2010
2010 Onderzoek naar de blootstelling aan luchtverontreiniging van mensen die per bus, auto en fiets reizen.
Rapport 2005 Voor Natuur & Milieu (en doorgerekend door CE) is het een van de tien meest effectieve gemeentelijk maatregelen voor gezondere lucht: investeer in fietsvriendelijke steden.
Artikel
Frank Borgman - Fietsersbond , Tijdschrift Lucht, juni 2007, nr III-3
2007 Een hoog fietsgebruik is goed voor de luchtkwaliteit. Fietsers stoten immers geen schadelijke stoffen uit. In het buitenland wordt dan ook met afgunst naar Nederland gekeken. Toch wordt in Nederland een verhoging van het fietsgebruik niet vaak als serieuze maatregel gezien om de stedelijke luchtkwaliteit te verbeteren. Ten onrechte, vindt de Fietsersbond.