Kenniscentrum voor fietsbeleid

Dynamische Fietspadverlichting

Bijeenkomst over dynamische fietspadverlichting: verlichting die aangaat als er fietsers langskomen.

Aan de bijeenkomst hebben 89 mensen deelgenomen. 57 deelnemers hebben een evaluatieformulier ingevuld. Iets meer dan de helft van de deelnemers vond de bijeenkomst erg nuttig voor hun werk, en iets minder dan de helft vond hem redelijk nuttig en geen van de deelnemes vond hem weinig nuttig. De deelnemers gaven gemiddeld het rapportcijfer 7,5 voor de bijeenkomst.

plaatjeFietspaden buiten de bebouwde kom zijn vaak niet verlicht. Bij fietsers roept dit een gevoel op van sociale onveiligheid. Het leidt ertoe dat mensen maar thuisblijven of de auto pakken. Dus dan toch maar voor verlichting zorgen, zou je zeggen! Echter, het aanbrengen van (permanente) verlichting is maatschappelijk steeds minder gewenst. Immers, het kost nogal wat energie, terwijl er juist ’s avonds en ’s nachts relatief weinig fietsers van het fietspad gebruik maken. En het doel van veel gemeenten is juist om het buitengebied donker te houden en onnodig licht zoveel mogelijk te vermijden. Een oplossing die tegemoet komt aan deze bezwaren is het aanbrengen van dynamische fietspadverlichting: verlichting die aangaat als er fietsers langskomen.

Op deze themabijeenkomsten presenteren drie praktijkmensen drie voorbeelden van fietspaden die zijn voorzien van dynamische fietspadverlichting:

  • Paul Kokx van de gemeente Delft vertelt over de ervaringen met toepassing van dynamische verlichting op fiets/wandelpaden in het recreatiegebied tussen Delft en Schipluiden.
  • Ries van der Borst van de provincie Utrecht over toepassing op fietspaden langs een viertal provinciale wegen.
  • Arthur Klink van de gemeente Utrecht over toepassing op een fietspad tussen Nieuwegein en Utrecht.

Alle ins en outs komen ter sprake: detectietechniek, lichtkeuze, tijdsintervallen, diminstellingen, uitvoering, kosten, ervaringen, keuzemogelijkheden, randvoorwaarden, do’s en don’ts.

De bijeenkomst vindt plaats in het vergadercentrum Hoog-Brabant dat is gevestigd op het Radboudkwartier in het winkelcentrum Hoog-Catharijne naast het Centraal Station in Utrecht. Het programma eindigt om 16.30 uur.

print programmaPrint programma

  • Marco Louwman (Provincie Zuid-Holland)
  • Henk Sloos (Ecosol)
  • Michiel Arentsen (Rijkswaterstaat)
  • Peter Blaauwehand (Gemeente Winterswijk)
  • Gerrit van Leeuwen (Provincie Zuid-Holland)
  • Paul van Weenen (Provincie Utrecht)
  • J.M.W.A. Keulens (Politieregio Brabant Zuidoost)
  • Lars Duin (Gemeente Amsterdam)
  • Sjors van Duren (Provincie Gelderland)
  • S. van Breukelen (BMC)
  • Eus Kaiser (Provincie Zuid-Holland)
  • Elkin Petrici (Movares)
  • Jeroen van den Burg (Movares)
  • Bleekveld (Gemeente Rijnwoude)
  • Wim Salomons (Wim Salomons Verkeerskundig Ontwerp)
  • Otto van Boggelen (CROW-Fietsberaad)
  • Aaron van Schoor (Mobiliteit en Openbare Werken)
  • Heleen Lieftink (Licht en Donker Advies)
  • J.B. van der Kolk (Gemeente Olst-Wijhe)
  • A. Burggraaff (Gemeente Waalre)
  • Laila van den Besselaar (Provincie Zuid-Holland)
  • C. van der Pluijm (Gemeente Langedijk)
  • Carolien van den Handel (DSP-groep)
  • Stefan Bendiks (Artgineering)
  • W.M. Hauptmeijer (Hauptmeijer Verkeer)
  • Frans Heijnen (Fietsersbond)
  • Wim Schmidt (Sotto le Stelle)
  • Jaap Ridder (Gemeente Leeuwarden)
  • Frank Akerboom (Provincie Noord-Holland)
  • Bram Peters (Gampet Plastics bv)
  • Sjaak Werner (Gemeente Heusden)
  • J. Dik (Provincie Drenthe)
  • Mark van Breugel (Klaver Infratechniek)
  • Hans van Diem (Philips)
  • Ed Lamper (Provincie Noord-Holland)
  • Jan Leydens (Fietsersbond)
  • Wim van Schooten (Gemeente Borne)
  • F.H.T. Koen (Provincie Drenthe)
  • H.G.M. Horsthuis (Gemeente Borne)
  • Henk Bakker (Provincie Noord-Holland)
  • Koos Louwerse (Ligtermoet & Partners)
  • Ries van der Borst (Provincie Utrecht)
  • Arthur Klink (Gemeente Utrecht)
  • Ad van Ommeren (LIMASS Outdoor Lighting)
  • M.A. Meissburger (Gemeente Bloemendaal)
  • Jeroen Bakker (Sweco Nederland)
  • Henk Walraven (Luminext BV)
  • Paul Kokx (Gemeente Delft)
  • Arnold Bongers (Gemeente 's-Hertogenbosch)
  • Arthur Noordhoek (Gemeente Eindhoven)
  • Geertje Hazenberg (NSVV)
  • Jan de Jong (Gemeente Heerenveen)
  • Roland Haffmans (-)
  • Richard ter Avest (Goudappel Coffeng)
  • Kimmo Spoelstra (Provincie Utrecht)
  • Robbert Dijkema (Tauw BV)
  • Wittekamp (Gemeente Huizen)
  • Jeroen Van Houtte (Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel)
  • Irmgard Kamphuis (Gemeente Uden)
  • Wim Rechmann (Provincie Noord-Brabant)
  • Stefan Wunderink (Tauw)
  • Paul Oomen (Gemeente Nijmegen)
  • H. Willekes (Provincie Gelderland)
  • Geert van der Heijden (Philips Eco-Intelligence)
  • Willem van der Werff (Vrijwilligerswerk)
  • Vincent Gorte (ELEQ BV)
  • Erik De Bisschop (Vlaamse overheid Agentschap Wegen en Verkeer)
  • Mark Kraak (Ziut)
  • John van der Vlies (Schreder BV)
  • Yvonne Kroon (Provincie Utrecht)
  • Rob Trieling (Lichtned bv)
  • Johan Overvest (Gemeente Bunnik)
Nieuws
2009
Op een aantal plaatsen in Nederland is of wordt dynamische fietspadverlichting geïnstalleerd. De verlichting brandt alleen als er fietsers zijn. Doel is meestal om de sociale veiligheid van fietsers te verbeteren zonder de omgeving te belasten met al te veel lichthinder. En in de marge wordt ook nog wat energie bespaard.
Rapport
Concernafdeling Communicatie & Onderzoek gem. Delft , Gemeente Delft
1999
Eindrapportage van een onderzoek onder bezoekers van recreatiegebied Kerkpolder naar de verlichtingssituatie en het gevoel van sociale veiligheid.
Nieuws
2006
Delft is tot nu toe de enige gemeente waar het niveau van fietspadverlichting wordt opgevoerd zodra er daadwerkelijk een fietser wordt gesignaleerd. Het systeem functioneert al een aantal jaren, maar tot navolging is het nog niet gekomen. Als het aan de Stichting Natuur en Milieu ligt, moeten de verlichtingsniveaus wel omlaag.
Presentatie
Arthur Klink (gemeente Utrecht)
2010
Arthur Klink van de gemeente Utrecht over toepassing op een fietspad tussen Nieuwegein en Utrecht
Presentatie
Paul Kokx, gemeente Delft
2010
Presentatie van Paul Kokx (gemeente Delft) over de ervaringen met toepassing van dynamische verlichting op fiets- en wandelpaden in het recreatiegebied tussen Delft en Schipluiden.
Presentatie
Ries van der Borst (provincie Utrecht)
2010
Presentatie Ries van der Borst (provincie Utrecht) over toepassing dynamische fietspadverlichting langs een viertal provinciale wegen.
Brochure
Senter , Senter
2000
Brochure over Intelligente Verlichting; sociaal veilig, natuurvriendelijk en energiezuinig.
Artikel
Ron Hendriks , Fietsverkeer 23
2009
Dynamische fietspadverlichting spreekt tot de verbeelding. Vooral als het licht dankzij aanwezigheidsdetectie met de fietser meereist. Maar het is zeker niet de enige manier om op de lichtrekening te bezuinigen of lichthinder te beperken. LED-verlichting en 'groene verlichting' bieden ook een alternatief voor de veel gebruikte fluorescentielampen. Een overzicht van acuele ontwikkelingen op dit terrein.
Rapport
Concernafdeling Communicatie & Onderzoek gem. Delft , Gemeente Delft
1998
Tussenrapportage van een onderzoek onder bezoekers van het recreatiegebied Kerkpolder naar de verlichtingssituatie in het gebied.
Video
2010
Video-impressie van de dynamische fietspadverlichting langs de N237 nabij Zeist.