Kenniscentrum voor fietsbeleid

Fietsen bevorderen via de portemonnee

2018
plaatje

De fiets is vaak sneller dan de auto en ook nog eens gezond. Maar een financieel duwtje in de rug kan net dat extra duwtje in de rug geven. Zo kunnen fietsbeloningen zorgen voor een hoger fietsgebruik.

Het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid zet in het rapport ‘Effecten van prijsprikkels in de mobiliteit’ op een rij hoe je mensen tot ander mobiliteitsgedrag kunt aanzetten via de portemonnee. Vaak gaat het dan over de auto, maar ook fietsers zijn gevoelig voor financiële prikkels.

Neem fietsbelonen. Daarbij krijgen fietsers een vergoeding als ze vaker de fiets nemen. Ze krijgen dus geld voor gewenst gedrag in plaats van dat ze via een heffing worden ‘bestraft’ voor ongewenst gedrag. ’Fietsbeloningen kunnen zorgen voor een hoger fietsgebruik. Dit blijkt uit een beperkt aantal experimenten,’ zo concludeert KiM na een uitgebreide literatuurstudie.

Een hogere woon-werkvergoeding voor de fiets kan ook helpen. Momenteel kunnen werkgevers een onbelaste reiskostenvergoeding van maximaal 0,19 euro per kilometer aan de werknemer uitkeren als deze met eigen vervoer naar het werk komt, ongeacht de vervoerwijze. Afhankelijk van de vormgeving van een vergoeding (bijvoorbeeld wel of niet in combinatie met een verandering in de aftrekbaarheid van de woon-werkvergoeding voor trein en auto) kan dit zoden aan de dijk zetten. ‘Bij alleen een hogere fietsvergoeding is er sprake van een beperkte toename van het fietsgebruik ten koste van het gebruik van bus, tram, metro en de auto.’

Maar financiële prikkels werken niet altijd zo goed als soms wordt gesuggereerd. Zo kon tot 2015 de aanschaf van een fiets tot een bedrag van 749 euro worden afgetrokken van de inkomstenbelasting. Sindsdien is er een nieuwe werkkostenregeling zonder expliciete aanschafregeling voor de fiets. Het effect van een dergelijke regeling is aldus KiM ‘een beperkte overstap van de auto en het openbaar vervoer naar de fiets in het woon-werkverkeer.’ Ook de effecten op de bereikbaarheid zullen gering zijn. ‘De kosten zijn volgens verschillende studies kennelijk niet de belangrijkste factor in de afweging tussen auto en fiets voor het woon-werkverkeer. De kwaliteit en snelheid van de fietsroute en het weer zijn bijvoorbeeld veel belangrijker.’

Ook specifieke automaatregelen kunnen van invloed zijn op het fietsgebruik. Dat geldt bijvoorbeeld voor de verschillende vormen van kilometerheffing of cordonheffingen rond steden. Zo is mensen gevraagd wat ze zouden doen als er een algemene kilometerheffing zou zijn. Daar kwam uit dat 32% van de ritten die zij zouden aanpassen vervangen zouden worden door een verplaatsing per openbaar vervoer. Eveneens 32% van de ritten zou vervangen worden door fietsen en lopen. In totaal komt dit neer op zo’n 4% van het totale aantal oorspronkelijke autoritten dat dan gemaakt gaat worden per ov, fiets of te voet.

Van het rapport is alleen een webversie beschikbaar, met de nodige achtergrondinformatie.

Roland Haffmans (-)
06-04-2018 @ 11:00

"De kwaliteit en snelheid van de fietsroute en het weer zijn bijvoorbeeld veel belangrijker" Dat bekend zijnde, waarom dan die kop met de nadruk op geld, juist bij een "kennisinstituut" verwacht je dat niet?

Gewoon zorgen voor aantrekkelijke fietsroutes met weinig vertraging op de kruisingen en een redelijk wegdek. Opvallend hoe matig het wegdek van fiestroutes vaak is, veelzeggend!. Voor het weer hoeven de fietsroutes niet overdek te zijn, zoals sommige denken, belangrijker zijn windluwe fietsroutes, waarom krijgen die nauwelijks aandacht?

Joost Christiaans
06-04-2018 @ 13:52

Helemaal mee eens. Verkeerskunde is volgens mij de enige wetenschap waarbij met de uitkomsten uit onderzoek (vrijwel) niets wordt gedaan, danwel primair het tegenovergestelde wordt gedaan (zoals almaar meer verkeersaantrekkend asfalt aanleggen voor automobilisten) of de weg om de 3-5 jaar volledig herinrichten in het kader van de doorstroming, wat bakken met geld kost en voor geen enkele gebruiker substantieel iets oplevert dan verspilling van veel belastinggeld.

Of deze onderzoeksrapporten worden niet gelezen en geinterpreteerd door ambtenaren bij ministeries, provincies en gemeenten en omgezet in beleid (woorden) en uitvoering (daden).

De kwaliteit van wegdek van fietspaden is over het algemeen matig en het gevoerde beheer en onderhoud veelal via het piepsysteem of niet meer dan het hoogst noodzakelijke onder het mom van een bepaalde doelmnatigheid of kwaliteitsbeeld bepaald vanachter een bureau of een raadszaal.

Waarom zijn er bijvoorbeeld op alle grote bruggen en viaducten met een fietspad geen (doorzichtige) schermen te vinden die de fietser windschaduw geven en ontzien van lawaai, uitlaatgassen en nattigheid/nevel afkomstig van langsrazende verkeer. Of constructies die vervuiling van het fietspad vanaf de rijbaan voorkomt. Zo kan je nog wel even doorgaan helaas...

Misschien proberen verkeerskundigen straks wel het weer te beinvloeden als ultieme maatregel!

Joop Nijenhuis
08-04-2018 @ 15:49

Inderdaad is de kop in tegenspraak met de rest. Maar om maar met een gedrocht te beginnen, de werkkostenregeling. Ik vraag me werkelijk af of de wetgevende macht dat stuk proza wel eens gelezen heeft en of ze dat begrepen. Voor wie maak je zo'n regeling?, voor de fiscus of de rechter die weer hun zogenaamde suprematie kunnen tonen of voor de burger die het moet snappen zonder een cum laude van de een of andere universiteit? Wel lopen zeuren over de allerlaatste belastingcent, en zelf hun eigen voordeeltjes maar snel onder het tapijt schuiven. Opvallend gewoon hoe snel de voordelige vertrekregeling bij de belastingdienst onder het tapijt is geschoven en wij moeten daarvoor maar betalen en keer op keer allerlei leugens slikken. Er is nog nooit een regeling geweest waar de burger voordeel van had. Ook de allerlaatste belofte op minder belasting is aan de andere kant al weer dichtgetimmerd met hogere btw, hogere lasten en ga zo maar door. Niks meer in je portemonnee. En zo gaat dit al tientallen jaren.

Robert van der Sluiszen
17-04-2018 @ 00:43
Als voormalig verstokte automobilist en sinds enige jaren enthousiast speed pedelec rijder, heb ik juist het gevoel dat de overheid (en ook een deel van de Fietsersbondleden) ontzettend graag wil dat ik mijn dagelijkse ritten naar het werk (en terug) weer met de auto afleg.

Reactie plaatsen

Alleen geregistreerde gebruikers kunnen een reactie plaatsen. Vul a.u.b. uw e-mailadres in om uw registratie te controleren

E-mail: