Kenniscentrum voor fietsbeleid

Fietsen bevorderen via de portemonnee

2018
plaatje

De fiets is vaak sneller dan de auto en ook nog eens gezond. Maar een financieel zetje kan net dat extra duwtje in de rug geven. Zo kunnen fietsbeloningen zorgen voor een hoger fietsgebruik.

Het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid zet in het rapport ‘Effecten van prijsprikkels in de mobiliteit’ op een rij hoe je mensen tot ander mobiliteitsgedrag kunt aanzetten via de portemonnee. Vaak gaat het dan over de auto, maar ook fietsers zijn gevoelig voor financiële prikkels.

Neem fietsbelonen. Daarbij krijgen fietsers een vergoeding als ze vaker de fiets nemen. Ze krijgen dus geld voor gewenst gedrag in plaats van dat ze via een heffing worden ‘bestraft’ voor ongewenst gedrag. ’Fietsbeloningen kunnen zorgen voor een hoger fietsgebruik. Dit blijkt uit een beperkt aantal experimenten,’ zo concludeert KiM na een uitgebreide literatuurstudie.

Een hogere woon-werkvergoeding voor de fiets kan ook helpen. Momenteel kunnen werkgevers een onbelaste reiskostenvergoeding van maximaal 0,19 euro per kilometer aan de werknemer uitkeren als deze met eigen vervoer naar het werk komt, ongeacht de vervoerwijze. Afhankelijk van de vormgeving van een vergoeding (bijvoorbeeld wel of niet in combinatie met een verandering in de aftrekbaarheid van de woon-werkvergoeding voor trein en auto) kan dit zoden aan de dijk zetten. ‘Bij alleen een hogere fietsvergoeding is er sprake van een beperkte toename van het fietsgebruik ten koste van het gebruik van bus, tram, metro en de auto.’

Maar financiële prikkels werken niet altijd zo goed als soms wordt gesuggereerd. Zo kon tot 2015 de aanschaf van een fiets tot een bedrag van 749 euro worden afgetrokken van de inkomstenbelasting. Sindsdien is er een nieuwe werkkostenregeling zonder expliciete aanschafregeling voor de fiets. Het effect van een dergelijke regeling is aldus KiM ‘een beperkte overstap van de auto en het openbaar vervoer naar de fiets in het woon-werkverkeer.’ Ook de effecten op de bereikbaarheid zullen gering zijn. ‘De kosten zijn volgens verschillende studies kennelijk niet de belangrijkste factor in de afweging tussen auto en fiets voor het woon-werkverkeer. De kwaliteit en snelheid van de fietsroute en het weer zijn bijvoorbeeld veel belangrijker.’

Ook specifieke automaatregelen kunnen van invloed zijn op het fietsgebruik. Dat geldt bijvoorbeeld voor de verschillende vormen van kilometerheffing of cordonheffingen rond steden. Zo is mensen gevraagd wat ze zouden doen als er een algemene kilometerheffing zou zijn. Daar kwam uit dat 32% van de ritten die zij zouden aanpassen vervangen zouden worden door een verplaatsing per openbaar vervoer. Eveneens 32% van de ritten zou vervangen worden door fietsen en lopen. In totaal komt dit neer op zo’n 4% van het totale aantal oorspronkelijke autoritten dat dan gemaakt gaat worden per ov, fiets of te voet.

Van het rapport is alleen een webversie beschikbaar, met de nodige achtergrondinformatie.

Roland Haffmans (-)
06-04-2018 @ 11:00

"De kwaliteit en snelheid van de fietsroute en het weer zijn bijvoorbeeld veel belangrijker" Dat bekend zijnde, waarom dan die kop met de nadruk op geld, juist bij een "kennisinstituut" verwacht je dat niet?

Gewoon zorgen voor aantrekkelijke fietsroutes met weinig vertraging op de kruisingen en een redelijk wegdek. Opvallend hoe matig het wegdek van fiestroutes vaak is, veelzeggend!. Voor het weer hoeven de fietsroutes niet overdek te zijn, zoals sommige denken, belangrijker zijn windluwe fietsroutes, waarom krijgen die nauwelijks aandacht?

Joost Christiaans
06-04-2018 @ 13:52

Helemaal mee eens. Verkeerskunde is volgens mij de enige wetenschap waarbij met de uitkomsten uit onderzoek (vrijwel) niets wordt gedaan, danwel primair het tegenovergestelde wordt gedaan (zoals almaar meer verkeersaantrekkend asfalt aanleggen voor automobilisten) of de weg om de 3-5 jaar volledig herinrichten in het kader van de doorstroming, wat bakken met geld kost en voor geen enkele gebruiker substantieel iets oplevert dan verspilling van veel belastinggeld.

Of deze onderzoeksrapporten worden niet gelezen en geinterpreteerd door ambtenaren bij ministeries, provincies en gemeenten en omgezet in beleid (woorden) en uitvoering (daden).

De kwaliteit van wegdek van fietspaden is over het algemeen matig en het gevoerde beheer en onderhoud veelal via het piepsysteem of niet meer dan het hoogst noodzakelijke onder het mom van een bepaalde doelmnatigheid of kwaliteitsbeeld bepaald vanachter een bureau of een raadszaal.

Waarom zijn er bijvoorbeeld op alle grote bruggen en viaducten met een fietspad geen (doorzichtige) schermen te vinden die de fietser windschaduw geven en ontzien van lawaai, uitlaatgassen en nattigheid/nevel afkomstig van langsrazende verkeer. Of constructies die vervuiling van het fietspad vanaf de rijbaan voorkomt. Zo kan je nog wel even doorgaan helaas...

Misschien proberen verkeerskundigen straks wel het weer te beinvloeden als ultieme maatregel!

Joop Nijenhuis
08-04-2018 @ 15:49

Inderdaad is de kop in tegenspraak met de rest. Maar om maar met een gedrocht te beginnen, de werkkostenregeling. Ik vraag me werkelijk af of de wetgevende macht dat stuk proza wel eens gelezen heeft en of ze dat begrepen. Voor wie maak je zo'n regeling?, voor de fiscus of de rechter die weer hun zogenaamde suprematie kunnen tonen of voor de burger die het moet snappen zonder een cum laude van de een of andere universiteit? Wel lopen zeuren over de allerlaatste belastingcent, en zelf hun eigen voordeeltjes maar snel onder het tapijt schuiven. Opvallend gewoon hoe snel de voordelige vertrekregeling bij de belastingdienst onder het tapijt is geschoven en wij moeten daarvoor maar betalen en keer op keer allerlei leugens slikken. Er is nog nooit een regeling geweest waar de burger voordeel van had. Ook de allerlaatste belofte op minder belasting is aan de andere kant al weer dichtgetimmerd met hogere btw, hogere lasten en ga zo maar door. Niks meer in je portemonnee. En zo gaat dit al tientallen jaren.

Robert van der Sluiszen
17-04-2018 @ 00:43
Als voormalig verstokte automobilist en sinds enige jaren enthousiast speed pedelec rijder, heb ik juist het gevoel dat de overheid (en ook een deel van de Fietsersbondleden) ontzettend graag wil dat ik mijn dagelijkse ritten naar het werk (en terug) weer met de auto afleg.
P. Lomito
01-05-2018 @ 12:38

Idem voor mij Robert, en ik weet zeker dat dit ook zo is. De auto is namelijk een geweldige melkkoe voor de overheid met een bijdrage van bijna 10% aan de jaarbegroting (25 miljard euro op 270). Inmiddels rij ik al ruim een jaar op mijn speed pedelec, 11K weggetrapt, auto verkocht toen ik ontdekte dat ik die niet meer gebruik en daardoor nu een jaarlijkse besparing op transportkosten van ca. 5K, voornamelijk door vermeden belastingen en accijnzen.

Wanneer automobilisten massaal de auto aan de kant zetten voor een speed pedelec loopt de overheid een lelijk gat op in de begroting. Alle hens aan dek voor dus om de auto te stimuleren en het gebruik van de speed pedelec zoveel mogelijk te ontmoedigen. De overheid heeft de mond vol over duurzaamheid, gezondheid, luchtkwaliteit maar het is allemaal valse lucht, het gaat ze alleen om de centen (om zichzelf in stand te houden).

Riet Beukert (particulier)
01-05-2018 @ 21:03

P Lomito de auto is gen melkkoe maar een vetgemest varken. Vrijwel geen enkele parkeerkelder is rendabel in dit land maar wordt mede door de burger betaalt zelfs als ie geen auto bezit zoals ik. En zo zijn er tal van onkosten te noemen die de automobilist maar liever bij de gemeenschap legt. Het CROW kan je daar alles over vertellen. Wie betaalt de brandweerkosten van tunnels, wie betaalt de letseladvocaten de uitkeringen voor arbeidsongeschiktheid. Ach laat ik maar ophouden. Ik hoest me verloren het afgelopen jaar maar wie betaalt mijn fijnstofproblemen?

Joost Christiaans
02-05-2018 @ 00:03

Helemaal met de contributies hierboven eens. Stoppen met subsidieren van prive vervoer en luchtvaart en alle (milieu)problemen en congesties zijn opgelost. Bovendien kan het bespaarde subsidiegeld dan eindelijk wel gebruikt worden voor het verbeteren van de leefomgeving.

Roos Alink (SHIFT Gedragsverandering)
02-05-2018 @ 11:00

Het klopt dat financiële prikkels aanzetten tot ander gedrag. Er is alleen een grote maar. Zodra de beloning wegvalt, valt ook het gedrag weg. Het nadeel van alle effectmetingen van beloningsinterventies is dat er geen lange termijneffect wordt gemeten. Daardoor lijkt het allemaal effectief te zijn, maar wat gebeurt er zodra het belonen stopt?

Het belonen van gedrag leidt bijna nooit tot duurzame gedragsverandering, omdat men is gemotiveerd door de beloning en niet vanuit zichzelf. Mijns inziens kunnen we al dat geld waarmee we mensen nu belonen beter stoppen in een aanpak die duurzame gedragsverandering bewerkstelligt. 

Joop Nijenhuis
04-05-2018 @ 18:46

@Riet Beukert (particulier):Vrijwel geen enkele parkeerkelder is rendabel in dit land maar wordt mede door de burger betaalt zelfs als ie geen auto bezit zoals ik.

Ik moet dat helaas tegenspreken. De meeste parkeerkelders/parkeerplaatsen zijn in particuliere handen en die maken echt geen verlies. De parkeerkelders en garages in beheer bij de gemeenten zijn onderworpen aan bbv (besluit begroting en verantwoording) regeltjes en de regels in de gemeentewet. De tarieven mogen niet concurreren met de particuliere parkeergarages en het moet kostendekkend zijn. Dus een burger zonder auto draagt in principe geen cent bij aan parkeergarages. Als burger kun je bij de begrotingsbehandeling daar natuurlijk protest tegen aantekenen als dat wel zo is. Je kunt als je belanghebbende bent (de wet is aangescherpt) ook een wob verzoek indienen over hoe die tarieven tot stand komen, maar je moet dan natuurlijk wel van wanten weten en begrijpen waar het over gaat.

 

Riet Beukert (particulier)
04-05-2018 @ 19:19

Joop dat is pertinent niet waar. De meeste parkeerkelders draaien verlies omdat ze niet alle kosten rekenen. Met name het onderhoud niet. Dat kost goud. Het CROW kan je er alles van vertellen. Alleen in Amsterdam en nog een paar plaatsen waar kelders in handen zijn van particulieren wordt winst gedraaid. Elders niet. Als mensen moeten betalen gaan ze in een gratis woonwijk staan verderop en wie betaalt die (half) lege kelders dan? De burger. Al jaren is er in Middelburg een tekort op de kelders, in Goes ook. Wordt angstvallig geheim eghouden want noemand durft het hardop te zeggen. De burger betaalt en de gemeente  geeft onder druk van de lobby zelfs nog gratis parkeren weg op feestdagen en vakanties zoals nu.

 

Reactie plaatsen

Alleen geregistreerde gebruikers kunnen een reactie plaatsen. Vul a.u.b. uw e-mailadres in om uw registratie te controleren

E-mail: