Kenniscentrum voor fietsbeleid

Stimuleren fietsgebruik heeft vooral groot effect op de bereikbaarheid in de stad

26-03-2010

De fiets kan een belangrijke bijdrage leveren aan het verminderen van de verkeerscongestie en de parkeerproblemen in de binnensteden. Dat blijkt uit een nieuwe studie van het Fietsberaad waarbij de effecten van een toename van het fietsen in een middelgrote stad zijn uitgerekend. Daarnaast levert de fiets een bijdrage aan het verminderen van een aantal andere problemen, bijvoorbeeld ten aanzien luchtkwaliteit en bewegingsarmoede.

plaatje

Als voorbeeldstad voor de Fietsberaadstudie is Alkmaar gekozen. Voor die stad is berekend wat het effect zou zijn als het fietsgebruik de komende tien jaar met 10 procent zou toenemen ten koste van de auto. Dat leidt tot winst voor het milieu en de gezondheid, maar vooral de bereikbaarheid van de binnenstad verbetert opzienbarend. De afname van het aantal auto's leidt ertoe dat het autoverkeer op de verkeersaders in de stad beter doorstroomt. En ook op de ring rond Alkmaar zijn er minder files. Becijferd is dat het aantal verliesuren voor automobilisten daalt met 15 procent. Dat scheelt dat alle Alkmaarse automobilisten samen automobilisten ongeveer 3 tot 6 miljoen euro per jaar.
Dat de winst zo hoog uitvalt heeft te maken met het feit dat de files in Alkmaar tot 2020 explosief zullen toenemen. De overstap van zelfs een klein deel van de automobilisten naar de fiets heeft daarom al een groot effect.

Maar de overstap van auto naar fiets biedt meer maatschappelijke voordelen. Door de afname van het aantal autokilometers neemt de schadelijke uitstoot van personenauto’s binnen de bebouwde kom af met ruim 7 procent. Zelfs de uitstoot van het vrachtverkeer - vooral verantwoordelijk voor de lokale luchtkwaliteit - neemt af met ruim 4 procent door de verbetering van de verkeersdoorstroming. Verder neemt bij 10 procent meer fietsgebruik de ernstige geluidhinder met ruim 2 procent af. 

De bijdrage die een toename van het fietsgebruik levert aan het klimaatbeleid is beperkt. Dat is vooral een mondiaal probleem. Maar op individueel niveau is de verbetering nog steeds substantieel. Als elke inwoner 10 procent vaker de fiets pakt en de auto laat staan, neemt de CO2-uitstoot per huishouden ongeveer met 3 procent af. Dat effect is bijvoorbeeld net zo groot als wanneer men 13 gloeilampen vervangt door spaarlampen.
Fietsen is gezond. Maar een toename van het fietsgebruik met 10 procent levert een slechts bescheiden bijdrage aan de volksgezondheid. Gemiddeld 10 procent extra fietsgebruik (gemiddeld 1 minuut en 15 seconden per dag) is gewoon niet genoeg om veel zoden aan de dijk te zetten. Daarvoor zou beleid meer gericht moeten worden op mensen die nu niet of nauwelijks bewegen.
Een toename van het fietsen met 10 procent zou tenslotte niet tot meer verkeersonveiligheid leiden, zo wijzen de berekeningen uit. Een hoger fietsgebruik leidt weliswaar tot meer fietsslachtoffers, maar dit effect wordt min of meer gecompenseerd door de daling van het aantal autokilometers. Daarmee daalt namelijk het risico voor fietsers en voetgangers dat ze worden aangereden door een auto. Per saldo resulteert dit in een minieme daling van het totaal aantal ernstige verkeersslachtoffers.

Rapport
Otto van Boggelen (Fietsberaad) en Jos Hengeveld (DHV Ruimte en mobiliteit) , Fietsberaad
2010
Met verkeersmodellen is voor een middelgrote stad (Alkmaar) onderzocht wat de effecten zijn op de bereikbaarheid, leefbaarheid en volksgezondheid als het fietsgebruik met 10 procent toe- of afneemt.
Simulatie
Otto van Boggelen
2010
Een powerpointpresentatie en twee filmpjes, die laten zien wat de effecten zijn van een toe- of afname van het fietsgebruik op de doorstroming van het autoverkeer.
Artikel
Otto van Boggelen en Jos Hengeveld , Fietsverkeer 24
2010
Artikel over een onderzoek van het Fietsberaad en ingenieursbureau DHV naar de effecten van de stimulering van het fietsgebruik op verschillende maatschappelijke problemen (Fietsberaadpubllicatie 18. Gevoeligheidsanalyse effecten fietsbeleid).  
Jan van der Horst (Fietsersbond)
31-03-2010 @ 11:08

Bovengenoemde effecten vallen mij nogal tegen - in deze orde van grootte merk je dat niet op straat. Maar als je de vergelijking maakt tussen dit scenario met plus 10 procent meer fietsritten met min 10 procent, dan zou het verschil substantieel kunnen worden. Min 10 procent is immers ook een scenario, een risico dat je loopt als het fietsbeleid niet alert blijft.

01-04-2010 @ 09:17

Prima onderzoek dat hopelijk leidt tot meer inzicht in de voordelen van het investeren in fietsbeleid. Er zijn meerdere onderzoeken die aangeven dat investeren in fietsinfrastructuur en beleid veel goedkoper is dan investeringen in andere vormen van mobiliteit. Lijkt me een verstandige keuze in deze economisch lastige tijden!

Komt de publicatie ook in het Engels beschikbaar? Ik heb veel buitenlandse steden die dit graag zouden willen gebruiken.

Reactie plaatsen

Alleen geregistreerde gebruikers kunnen een reactie plaatsen. Vul a.u.b. uw e-mailadres in om uw registratie te controleren

E-mail: