Tip: bekijk de voorbeeldenbank in volledig scherm (F11 in Internet Explorer en Firefox. Nogmaals F11 om terug te keren)

  • 1. Tweestrooksrotonde met tweerichtingsfietspad

    Harderwijk, Hoofdweg/Verkeersweg, tweestrooksrotonde. Er gebeurden te veel ongevallen op deze tweestrooksrotonde met een fietsoversteek in twee richtingen. Met een drietal maatregelen heeft de gemeente de veiligheid vergroot: 1) de aanleg van een plateau, 2) vergroten van de afstand tussen oversteek en rotonde en 3) aanpassing van de pijlmarking voor automobilisten.

  • 2. Locatie en intensiteiten

    De rotonde ligt aan de rand van het centrum, op een kruising van twee gebiedsontsluitingswegen. Per etmaal maken er ruim 20.000 motorvoertuigen gebruik van. Voor het fietsverkeer is vooral de route langs de Hoofdweg naar het centrum belangrijk. Daarnaast loopt langs de zuidzijde van de Verkeersweg een fietsroute in twee richtingen, die met name veel gebruikt wordt door scholieren.

  • 3. Aanleg tweestrooksrotonde

     In 2000 werd de VRI op dit punt vervangen door een rotonde. Om de afwikkeling voor het autoverkeer te kunnen waarborgen werd gekozen voor een tweestrooksrotonde, die grotendeels conform de aanbevelingen uit CROW-publicatie 126 werd aangelegd: 2 rijstroken op de toeritten, 1 rijstrook op de afritten, cirkelvormig fietspad op 5 meter afstand van de rijbaan en fietsers in de voorrang. De zuidelijke tak kreeg een oversteek voor fietsers in twee richtingen.

  • 4. Veel ongevallen

    In het eerste jaar na aanleg van de rotonde bleken er al direct veel ongevallen plaats te vinden. In 2002 en 2003 gebeurden er 28 ongevallen, waarvan 6 met letsel. Enerzijds betrof het voorrangsongevallen* tussen auto’s en fietsers op de afritten Hoofdweg en Verkeerweg-westzijde. Hierbij vielen vaak letselslachtoffers: vooral fietsers tussen de 12 en 15 jaar. Daarnaast veel weef- en kop-staartongevallen tussen auto’s onderling op diverse locaties op de rotonde. Bij deze typen ongevallen was alleen sprake van uitsluitend materiële schade.

    *) Eigenlijk betreft het hier doorgangsongevallen. Automobilisten die de rotonde verlaten verlenen geen vrije doorgang aan fietsers die de rotonde volgen.

  • 5. Oorzaak ongevallen

    In een analyse wordt geconcludeerd dat veel ongevallen het gevolg zijn van een hoge taakbelasting van automobilisten. De snelheid van automobilisten op deze compacte rotonde was relatief hoog. Hierdoor moesten automobilisten in korte tijd veel handelingen verrichten en beslissingen nemen. Dit geldt met name voor automobilisten op de binnenste rijstrook, die moesten weven om de rotonde te verlaten. Te vaak werden hierdoor fietsers op de afrit over het hoofd gezien. Een belangrijke oorzaak van de kop- staartongevallen was daarnaast de korte opstelruimte voor de fietsoversteek. Wachtende automobilisten bleven hierdoor met de achterkant van hun voertuig op de rotonde staan.

  • 6. Aanvullende maatregelen

    Om de veiligheid te vergroten is een aantal maatregelen getroffen: 1) De tweerichtingsoversteek is op een plateau gelegd. 2) Twee fietsoversteken zijn iets verder van de rotonde gelegd. 3) De bewegwijzering en de markering* voor het autoverkeer is aangepast. De maatregelen leidden tot een aanzienlijke afname van de ongevallen. In 2006 en 2007 heeft op de aansluitingen 1 ongeval plaatsgevonden. Bij de volgende foto’s worden deze maatregelen nader toegelicht.
     *) De pijlmarkering is anders uitgevoerd dan op de tekening. Zie hoofdstuk 9.

  • 7. Tweerichtingsoversteek op plateau

    Door de aanleg van het plateau op de oversteek in tweerichtingen wordt de zichtbaarheid en opvallendheid van de oversteek groter. Daarnaast heeft het plateau een snelheidverlagend effect op het autoverkeer. Ook het zebrapad is op het plateau gelegd. Om de voorrang te benadrukken is de fietsoversteek in rood asfalt uitgevoerd. De asmarkering geeft (naast de borden) aan dat het een tweerichtingsoversteek is.

  • 8. Afstand tot oversteek

    Door de afstand tussen de rijbaan van de rotonde en de fietsoversteek te vergroten tot ca 10 meter, is er meer opstelruimte ontstaan voor automobilisten die vrije doorgang moeten verlenen aan fietsers. Hierdoo staan ze niet meer deels op de rijbaan van de rotonde. Bijkomend voordeel is dat ook de opstelruimte voor automobilisten op de toerit groter is, zodat automobilisten die voorrang moeten verlenen aan autoverkeer op de rotonde, minder hinder veroorzaken voor fietsers. De extra afstand is ook wenselijk vanwege de aanleg van een plateau. Er is meer ruimte om de hellingen in te passen. Automobilisten wachten liever niet op een helling.

  • 9. Markering en bewegwijzering

    Om het aantal (plotselinge) weefmanoeuvres op de rotonde te verminderen zijn de bewegwijzering en de markering op de toeleidende takken aangepast. Alleen linksafslaand autoverkeer wordt nog naar de binnenste rijstrook verwezen en moet dus weven om de rotonde te verlaten.

  • 10. Discussie over alternatieve oplossingen

    Overwogen is om fietsers uit de voorrang te halen, maar met het oog op de uniformiteit en de fietskwaliteit is hier vanaf gezien. Ook het opheffen van de tweerichtingsoversteek is even overwogen, maar voor fietsers op de tweerichtingsroute is dat wel erg onlogisch. Slechts weinig schoolkinderen zullen zich driekwart om de rotonde laten sturen. Een tunneltje bleek niet inpasbaar en erg duur. Van een turborotonde is afgezien, omdat daarvoor een dubbelstrooksafrit noodzakelijk is. Vanwege de kans op afdekongevallen zijn dubbelstrooksafritten niet gewenst. Halve turbo’s die het weven op de rotonde ook overbodig maken en bovendien enkelstrooks afritten hebben (zie Hilversum), waren destijds nog niet in de picture

Notitie
Index Ontwerpwijzer Fietsverkeer CROW-publicatie 230
Peter Kroeze (Ligtermoet & Partners) , CROW
2006
De Ontwerpwijzer Fietsverkeer (CROW-publicatie 230) is het standaardwerk voor ontwerpers en beleidsmakers. Deze index helpt bij het vinden van de gewenste informatie.
Ontwerpvoorbeeld
Halve turbo met voorrang fietsers
2008
Hilversum, Joost den Draaijerrotonde. In de zomer van 2007 is in Hilversum de eerste halve turborotonde van Nederland geopend met voorrang voor fietsers. (Althans, voor zover bekend is dit de eerste). In de loop van 2008 worden de resultaten van de evaluatie verwacht. Volgens de gemeente zijn de eerste ervaringen positief. Met video-impressie.
Artikel
Fietsers ongelijkvloers of uit de voorrang, tenzij…
Ron Hendriks , Fietsverkeer nr. 18
2008
In een nieuwe CROW-publicatie over turborotondes komt ook de positie van de fietser aan de orde. En dan met name de vraag of en wanneer fietsers in danwel uit de voorrang meelopen.
Presentatie
Alternatieven voor turborotondes
Peter Kroeze , Ligtermoet en Partners
2008
Analyse van enkele oplossingen voor ‘fietsers op drukke rotondes’, anders dan de steeds vaker toegepaste turborotonde. Concrete oplossingen zoals gerealiseerd in Maastricht, Harderwijk en Utrecht worden in deze presentatie (voor een Fietsberaad-bijeenkomst, mei 2007) beoordeeld, op basis van feitenmateriaal over ontwerp en ongevallen.
Ontwerpvoorbeeld
Uitrit op tweerichtingsfietspad
2006
Amersfoort, Wuytierslaan-Hogendorplaan, uitritconstructie met tweerichtingsfietspad. Vanwege het grote aantal ‘spookfietsers’ heeft de gemeente Amersfoort in 2003 éénrichtingsfietspaden langs de Wuytierslaan omgebouwd tot een tweerichtingsfietspad. Om de veiligheid op de kruispunten met de zijstraten te verhogen zijn uitritconstructies aangelegd. Pijlmarkeringen attenderen automobilisten uit de zijstraten op fietsers uit twee richtingen.
Ontwerpvoorbeeld
Bypass en spiraalmarkering op meerstrooksrotonde
2007
Maastricht, Tongerseplein, meerstrooksrotonde. Het Tongerseplein is een drukke meerstrooksrotonde nabij het centrum van Maastricht. Het plein stond bekend als gevaarlijkste punt van Limburg. Met een pakket aan maatregelen heeft de gemeente de veiligheid voor fietsers vergroot. Onder andere: spiraalmarkering, een bypass en vermindering van het aantal rijstroken op een afrit.
Presentatie
Presentatie

(Rijkswaterstaat)
06-08-2008 @ 15:49

In de discussie rondom de tweestrooksrotonde in Harderwijk lees ik "Van een turborotonde is afgezien, omdat daarvoor een dubbelstrooksafrit noodzakelijk is. "

Dit is niet juist, een turbo(achtige)rotonde met enkelstrooks afritten is ook zeer goed mogelijk. Zie de Joost den Draaierrotonde in Hilversum.

Theo Zeegers (Fietsersbond)
22-09-2008 @ 12:04

Dit weekend is er een 19-jarige vrouw doodgereden door een vrachtauto op een dubbelstrooksrotonde in Harderwijk (een andere dan deze). Toedracht wordt nog onderzocht. Een turbo met enkele afritten is ongetwijfeld beter voor de verkeersveiligheid. Gemeente Harderwijk zou het standpunt moeten heroverwegen. Theo Zeegers, Fietsersbond

Reactie plaatsen

Alleen geregistreerde gebruikers kunnen een reactie plaatsen. Vul a.u.b. uw e-mailadres in om uw registratie te controleren

E-mail:
 
Zend pagina
Bericht:*
E-mail adres naar wie u het wilt verzenden*
**
Uw gegevens*
E-mail*
Naam:

* verplicht

Print :